Skip to content

thumbnail.php

Moeilijk 'nee' kunnen zeggen

Iedereen heeft er wel eens mee te maken. Iemand vraagt je wat en je vindt het moeilijk om te weigeren terwijl je dat eigenlijk wel zou willen. Als je beseft dat je niet op een verzoek wilt of kunt ingaan, maar dit niet durft te zeggen, dan is dat vaak het gevolg van bepaalde (niet realistische) gedachten en denkpatronen die je hebt. Een paar voorbeelden van dergelijke gedachten:

 

  • "Straks kwets ik de ander!"
  • "Straks wordt de ander boos!"
  • "Ik moet goede redenen hebben om nee te zeggen!"
  • "Ik mag niet van mening veranderen!"
  • "Zelf vind ik het ook heel vervelend als iemand op zo'n moment nee zegt!"

 

Aan de hand van bovenstaande voorbeelden wordt een handreiking gedaan om er anders tegenaan te leren kijken. Door anders te leren denken, kan dat je helpen om in die situaties toch nee te zeggen. De sleutel: doorbreek je automatische onrealistische gedachten (het zijn zogenaamde aannames -> je denkt dat de ander zo denkt) door jezelf een vraag te stellen.

"Straks kwets ik de ander!" => 'Wanneer kwets je iemand?'
Wanneer kwets je iemand? Door te zeggen dat je iets mooi vindt, terwijl je eigenlijk denkt "zoiets lelijks heb ik nog nooit gezien" of "als ik thuis kom gooi ik dat eten gewoon meteen weer weg"? Of door te zeggen dat dit je smaak niet is, of simpelweg te bedanken voor het aanbod en te zeggen dat een ander er misschien veel meer plezier van kan hebben. Je kunt iemand bijvoorbeeld bedanken voor de goede bedoelingen, maar toch weigeren op het aanbod in te gaan.

"Straks wordt de ander boos!" => 'Kan ik 100% zeker voorspellen dat iemand boos wordt?'
Door te denken "als ik nee zeg, dan wordt een ander boos" ben je al aan het voorspellen hoe die ander zal gaan reageren. Terwijl mensen de gave van toekomst voorspellen toch echt niet bezitten. Je bent negatief aan het vooruitlopen op wat een ander kan gaan doen, terwijl je niet zeker weet hoe de ander zal reageren.

"Straks wordt de ander boos!" 'Mag een ander niet boos worden?'
Ook als jij daar niet zo goed tegen kunt, heeft een ander toch het recht om boos te worden of teleurgesteld te zijn als je een verzoek weigert. De meeste mensen vinden het vervelend als iemand boos op hen wordt en sommigen zijn daar zeer gevoelig voor. Vraag je af waarom jij daar gevoelig voor bent. Wat voorspel je in dit geval? Gaan er vreselijke dingen gebeuren? Je kunt je waarschijnlijk heel goed voorstellen waarom een ander het vervelend vindt dat je bijvoorbeeld niet mee wilt gaan om iets te gaan drinken. Maar als je niet wenst mee te gaan dan zal je toch nee moeten zeggen. Ook als je iets begrijpt, dan hoef je nog geen ja te zeggen.

"Ik moet goede redenen hebben om nee te zeggen!" => 'Is uitleg verplicht?'
Je hebt het volste recht om 'nee' te zeggen of een aanbod af te slaan zonder daarbij te vertellen waarom je weigert. Een gesprek verloopt echter vaak wel soepeler en je maakt het voor jezelf wel gemakkelijker als je toch een gangbare (sociaal acceptabele) reden noemt: "ik ben daar niet goed in", "ik heb al twee keer extra gewerkt", "ik heb al een andere afspraak". Ook 'Het spijt me, maar ik heb het te druk' is dezer dagen ook een aardig excuus. Door een reden te noemen neem je mogelijke spanning uit het gesprek weg.

"Ik mag niet van mening veranderen!" => 'Moet ik altijd dezelfde mening houden?'
Soms besef je pas achteraf dat je toch weer 'ja' hebt gezegd en dat je hier graag op terug wilt komen. Dat is vervelend, maar je hebt het recht om van mening te veranderen. Een zin als "ik heb er nog eens over nagedacht en het spijt me, maar ik ............" kan je mogelijk helpen. Doe dat dan wel zo spoedig mogelijk! Dat lijkt een overbodige mededeling, maar vervelende zaken worden nu eenmaal gemakkelijk uitgesteld.

"Zelf vind ik het ook heel vervelend als iemand op zo'n moment nee tegen mij zegt!" =>'Zijn vervelende situaties altijd te vermijden?"
Wat heeft jouw voorkeur en wat zou je zelf liever hebben: dat iemand tegen zijn zin met je mee gaat, steeds op zijn horloge zit te kijken wanneer hij het kan maken weer weg te gaan?! Of dat iemand eerlijk zegt geen zin te hebben. Op deze laatste manier weet je in ieder geval, dat als je samen iets onderneemt, je dat beiden ook echt wilt. Natuurlijk zijn er situaties waarin het handiger is om op een verzoek in te gaan, of waarin je het simpelweg niet kunt maken om nee te zeggen. Denk bijvoorbeeld maar aan verplichtingen in je werk, welke je geacht wordt na te komen. En soms, als een eenvoudig 'nee' niet lijkt door te dringen bij de ander, kan het helpen om toch je redenen te vermelden.
Ook kan het soms helpen een aantal keren 'nee' te blijven zeggen, stug te blijven volhouden terwijl de ander je op allerlei manieren probeert te overtuigen. Nee, nee, en nog eens nee, kan soms nodig zijn. En er is niets op tegen om dan op te merken dat dit moeten herhalen vervelend is de gesprekspartner maar eens beter moet luisteren.

Eindconclusie
Als je merkt dat je 'ja' zegt terwijl je eigenlijk 'nee' wilt zeggen, is het belangrijk om je bewust te zijn van het denkpatroon dat dit veroorzaakt. Er is niets tegen om een ander een plezier te doen, maar als je dit voortdurend doet op grond van onrealistische denkpatronen, dan zet je jezelf als het ware steeds buiten spel. Je doet dan alsof het nodig is om altijd maar vriendelijk en bereidwillig te zijn, maar in een evenwichtige relatie is dat eerder schadelijk dan noodzakelijk.

  • spoor de automatische denkpatronen op
  • leer de automatische denkpatronen te doorbreken
  • stel kritische vragen
  • vindt realistische antwoorden
  • doe leerzame ervaringen op (in normale omstandigheden is de realiteit nooit zo erg als jij denkt)
  • besef dat voor dit leerproces tijd nodig is!

Bron: Universiteit Leiden, Dieta Kruise

Scroll To Top